Dünən bir ingilis sözünü tanıyırdınız, bu gün isə mənasını xatırlaya bilmirsiniz. Yaxud testdə onun tərcüməsini seçirsiniz, amma danışmağa çalışanda söz yadınızdan çıxır. Bu hallarda fərqli məşqlər lazımdır. Faydalı sual təkcə «Neçə cavabım səhv oldu?» deyil, həm də «Mənə konkret nə çətin gəldi?» sualıdır.
İngilis sözləri üzrə məşq aləti biliklərinizi yoxlamağa və səhvlərə yenidən qayıtmağa imkan verir. Məşqin faydalı olması üçün hər çətin sözlə bağlı konkret addım seçin: mənasını dəqiqləşdirin, səslənməsini dinləyin, yazılışını yoxlayın və ya variantlar olmadan xatırlayın. Aşağıda bunu LuvStudy və müstəqil yerinə yetirə biləcəyiniz bir neçə qısa tapşırıqla necə etmək izah olunur.
Sözü tanımaq və xatırlamaq eyni tapşırıq deyil
Testdə üç tərcümə göstəriləndə mümkün cavablar artıq ekrandadır. Sözü bilə, yanlış variantları istisna edə və ya təxmin edə bilərsiniz. Düzgün cavab faydalı məlumatdır, amma bu hallardan hansının baş verdiyini göstərmir.
Başqa cür yoxlayın: mənaya baxın, ingilis sözünü gizlədin və onu özünüz deyin. Məlumatı yaddaşdan xatırlamaq təkcə bildiklərinizi ölçmək deyil, həm də öyrənmə fəaliyyətidir. Tədqiqatçılar buna xatırlama məşqi deyirlər.
Cavab variantları olan testlərdən imtina etmək lazım deyil. Sözü yaxşı bildiyinizə əmin olmayanda görünən variantlar olmadan qısa bir yoxlama əlavə edin. Məsələn, enough sözünü məşq etdikdən sonra cavaba baxmadan I don't have ___ time. cümləsini tamamlamağa çalışın.
Söz öyrənərkən dörd növ səhv və onların üzərində iş
Aşağıdakı söz və cümlələr izah üçün verilmiş nümunələrdir; məşq alətində mütləq tapmalı olduğunuz ayrıca bir dərs deyil.
1. Mənaları qarışdırırsınız: borrow və lend
Hər iki söz bir əşyanın müvəqqəti olaraq birindən digərinə keçməsini bildirir, amma istiqamətləri fərqlidir. Borrow bir şeyi kimdənsə müvəqqəti götürmək, lend isə bir şeyi kiməsə müvəqqəti vermək deməkdir.
- Can I borrow your pen? — Qələminizdən istifadə edib sonra onu qaytarmaq istəyirəm.
- Can you lend me your pen? — Qələminizdən müvəqqəti istifadə etməyim üçün onu mənə verməyinizi xahiş edirəm.
Hər iki sualla eyni xahişi etmək olar, amma cümlələrin mübtədaları və feilləri fərqlidir. Təkrar edərkən «Kim götürür?» və «Kim verir?» suallarını verin. Sonra yeni bir nümunəni tamamlayın: I ___ books from the library. Düzgün cavab borrow sözüdür.
2. Oxşar yazılışları qarışdırırsınız: quiet və quite
Bu sözlərə sadəcə bir-birinə çox bənzəyən hərf sıraları kimi baxmayın. Hər birinin yazılışını qısa bir ifadə ilə əlaqələndirin:
- a quiet room — sakit, səs-küyün az olduğu otaq;
- quite cold — bu nümunədə «xeyli soyuq» mənasında.
Son hərflərin sırasına diqqət yetirin, hər sözü ayrıca dinləyin və ifadələri səsləndirin. Sonra nümunələri gizlədin və səs-küyün az olduğu otağı təsvir edən sözü yazın. Nəticəni bundan sonra yoxlayın. quite sözünün mənası kontekstdən asılıdır, buna görə də onu hər işlənmə yerində «xeyli» kimi başa düşmək olmaz.
3. Yazılı sözü başa düşürsünüz, amma dinləyəndə tanımırsınız
Sözün yazılışını səslənməsi ilə əlaqələndirmək üçün səs yazısından istifadə edin. Sözə baxaraq dinləyin, təkrar deyin, sonra baxışınızı çevirib səs yazısını yenidən səsləndirin. Sözü oxumadan tanıya və mənasını xatırlaya bilirsinizmi?
Alınmırsa, sözə yenidən baxın və bir daha dinləyin. Bunu səs düyməsinin köməyi ilə özünüz edə bilərsiniz. LuvStudy səs yazılarını səsləndirir, amma səsinizi dinləmir və tələffüzünüzü qiymətləndirmir. Sözləri axıcı nitqdə başa düşməyi məşq etmək üçün düzgün yazılı mətni olan qısa dialoqlardan da istifadə edin.
4. Mənanı bilirsiniz, amma sözü düzgün yaza bilmirsiniz
Məsələn, enough sözünün mənasını müəyyən etmək və onu düzgün yazmaq ayrı-ayrı bacarıqları yoxlayır. Düzgün yazılışa baxın, sonra onu gizlədib yaddaşdan yazmağa çalışın. İki variantı müqayisə edin və səhvin dəqiq yerini qeyd edin.
Sözün son hissəsində səhv edirsinizsə, bu sözdəki -ough hərflərinə diqqət yetirin, başqa bir tapşırıqdan sonra isə sözü bütöv şəkildə yenidən yazın. Bu yazılışı eyni hərfləri ehtiva edən bütün sözlər üçün tələffüz qaydasına çevirməyin. LuvStudy-də hərflərdən söz yığmaq yazılışı məşq etməyə kömək edir; hazır hərflər olmadan yazmaq isə müstəqil edə biləcəyiniz əlavə tapşırıqdır.
Həmçinin oxuyun: Tələffüz və dinləyib-anlama: audio, fonetik transkripsiya və beş dəqiqəlik məşq
LuvStudy-də səhvlər üzərində necə işləmək olar?
Əsas söz testində bir ingilis sözü və üç tərcümə variantı göstərilir. Səhv cavablandırılan sözlər seçilmiş səviyyənin cari səhvlər siyahısına əlavə olunur. Bu siyahıda ən azı üç söz olduqda səviyyə ekranındakı «Öyrən» düyməsi aktivləşir.
Öyrənmə dövründə həmin sözlərdən üçü ilə işləyirsiniz: söz kartlarına baxır, dinləmə və cavab seçmə tapşırıqlarını yerinə yetirir, hərflərdən söz yığır və yekun mini-testdən keçirsiniz. Dinləmə tapşırığında tərcümə də görünür; bu, yalnız səsə əsaslanan test deyil.
Yekun mini-testdə düzgün cavab həmin sözü cari səhvlər siyahısından çıxarır. Əvvəlki məşqlərdə düzgün cavablar onu hələ siyahıdan silmir. Yekun cavab səhv olarsa, söz sonrakı məşqlər üçün siyahıda qalır.
Cari səhvlər siyahısında yalnız bir və ya iki söz varsa, onlara «İrəliləyiş» bölməsində baxıb səs yazılarını dinləyin və ya əsas testi davam etdirin. «Öyrən» düyməsini aktivləşdirmək üçün qəsdən səhv cavab verməyə ehtiyac yoxdur.
Məşq aləti cavabları qeyd edir, amma səhvin səbəbini müəyyən etmir. Nəyə əlavə diqqət ayırmalı olduğunuzu anlamaq üçün yuxarıdakı nümunələrdən istifadə edin. Özünüz yazdığınız qeydlər və cümlələr ayrıca məşqlərdir; sayt onları yoxlamır.
Həmçinin oxuyun: Pulsuz onlayn ingilis dili məşqləri: haradan başlamalı və necə məşğul olmalı
Praktik nümunə: üç söz, üç fərqli növbəti addım
Tutaq ki, sizə çətin gələn sözlər borrow, quiet və enough sözləridir. Hamısı üçün eyni qeydi yazmaq əvəzinə hər birindəki konkret problemi qeyd edin:
- borrow: «Götürməklə verməyi qarışdırdım. Növbəti dəfə Can I ___ your book? cümləsini variantlar olmadan tamamlayacağam».
- quiet: «Hərflərin sırasını quite sözünün yazılışı ilə qarışdırdım. Növbəti dəfə sakit otağı bildirən ifadəni yazacağam».
- enough: «Mənanı xatırladım, amma sözün son hissəsini səhv yazdım. Növbəti dəfə sözü nümunəyə baxmadan yazacağam».
Belə qısa qeyd növbəti təkrar üçün aydın tapşırıq yaradır. Onu yerinə yetirdikdən sonra düzgün cavabı yoxlayın. Xatırlama cəhdindən sonra cavabın yoxlanması tərəddüd etdiyiniz cavabı yoxlanılmamış saxlamaq əvəzinə boşluqları müəyyən edib düzəltməyə kömək edir.
Sonra hər sözü özünüz qurduğunuz sadə bir cümlədə işlədin. Məsələn, I need enough sleep. Sözü həqiqətən demək istədiyiniz fikirlə əlaqələndirin. İfadənin düzgünlüyünə əmin deyilsinizsə, etibarlı tədris lüğətində bir nümunəyə baxın; yoxlanılmamış cümləni nümunə kimi əzbərləməyin.
Çətin sözlərə nə vaxt qayıtmaq lazımdır?
Sözü öyrənəndən dərhal sonra bir dəfə düzgün cavab vermək onu daha sonra xatırlamaqla eyni deyil. Bütün təkrarları ardıcıl etmək əvəzinə məşqləri ayrı-ayrı vaxtlara bölmək fasiləli təkrarın əsas prinsipidir.
Başlanğıc üçün çevik bir qayda seçə bilərsiniz: sözləri həmin məşğələnin sonrakı hissəsində, ertəsi gün və bir neçə gün sonra yenidən yoxlayın. Söz hələ çətindirsə, daha tez təkrar edin və səhvin səbəbinə qayıdın. Asanlıqla yadınıza düşürsə, daha uzun fasilə verin. Bu, tövsiyə olunan iş qaydasıdır, hamı üçün dəyişməz cədvəl deyil.
LuvStudy bu təkrarları avtomatik planlaşdırmır və xatırlatma göndərmir. Təkrar vaxtlarını özünüz seçin, «İrəliləyiş» bölməsindən və ya qeydlərinizdən istifadə edin. Sözlərə yenidən baxmaq üçün tamamlanmış səviyyəni sıfırlamağa ehtiyac yoxdur.
Həmçinin oxuyun: İngilis sözlərini necə öyrənmək və unutmamaq olar: “dərs → test → səhvlər → təkrar” sistemi
Sözün daha yaxşı yadda qaldığını necə anlamaq olar?
Tək bir nəticəyə arxalanmaq əvəzinə özünüzə bir neçə fərqli sual verin:
- Bir neçə cavab variantını görmədən sözün mənasını izah edə bilirəmmi?
- Sözü oxumadan səs yazısından tanıya bilirəmmi?
- Mənasına baxaraq ingilis sözünü xatırlayıb düzgün yaza bilirəmmi?
- Onu qısa və məzmuna uyğun bir cümlədə işlədə bilirəmmi?
- Fasilədən sonra da bunları edə bilirəmmi?
Bu yoxlamalar söz haqqında biliklərinizin müxtəlif tərəflərini üzə çıxarır. Mənanı yaxşı bilsəniz də, yazılışı hələ məşq etməli ola bilərsiniz. Həmçinin unutmayın ki, kartdakı bir tərcümə sözün bütün mümkün mənalarını və işlənmə hallarını əhatə etmir.
LuvStudy-də «Keçilib» göstəricisi səhv cavablandırdıqlarınız da daxil olmaqla cavab verdiyiniz sözləri sayır. Ulduzlar və test nəticələri məşqlərdəki göstəricilərinizi əks etdirir; onlar bütün sözləri birdəfəlik öyrəndiyinizi və ya ingilis dili üzrə müəyyən ümumi səviyyəyə çatdığınızı təsdiqləmir.
Növbəti səhvinizi konkret tapşırığa çevirin
İngilis sözlərini məşq etmək üçün pulsuz onlayn alətdən qeydiyyatsız istifadə edə bilərsiniz. Bir testdən keçin, çətin sözlərə baxın və hər biri üçün bir aydın addım seçin: mənaları fərqləndirin, yenidən dinləyin, sözü hərflərdən yığın və ya onu ipucu olmadan xatırlayın.
Məqsəd ilk cəhddə heç bir səhv etməmək deyil. Əsas olan nəyin səhv getdiyini anlamaq, həmin məqamı məşq etmək və sonra yenidən yoxlamaqdır. Beləliklə, səhvlər siyahısı sadəcə yanlış cavabların qeydi deyil, faydalı öyrənmə planı olur.
