Јазични целини (chunks) во англискиот: што се и 50 примери со превод

Може да го знаете значењето на секој англиски збор, а сепак да се двоумите кога се обидувате да составите реченица. Корисен следен чекор е некои зборови да ги учите во вообичаени комбинации: take a break, I'm on my way или Could you help me? Ова се примери за јазични целини, кои на англиски се нарекуваат chunks.

Во овој водич го објаснуваме поимот, даваме список со 50 корисни англиски јазични целини и покажуваме како да ги вежбате во кратки разговори. Списокот е практичен избор за секојдневни ситуации, а не рангирање на 50-те најчести изрази.

Што се јазични целини во англискиот јазик?

Јазична целина е вообичаена комбинација од зборови што можете да ја научите и да ја користите како една единица. Тоа може да биде целосен одговор, кратка комбинација од зборови или почеток на реченица што го дополнувате со сопствени информации. Британскиот совет во своите материјали за наставници во оваа широка категорија вклучува утврдени изрази, колокации и граматички обрасци што се повторуваат. Прочитајте го објаснувањето на Британскиот совет за јазичните целини.

Споредете три примери:

• You're welcome. е целосен одговор на благодарност: „Нема за што.“
• make a decision е вообичаена комбинација од глагол и именка што значи „донесува одлука“.
• I'd like to ... е образец: можете да го дополните со book a room, ask a question или некое друго дејство.

Кога учите цела комбинација, добивате почетна основа за реченицата и гледате како зборовите се поврзуваат меѓусебно. Сепак, и понатаму треба да го разбирате значењето и да го изберете изразот што одговара на ситуацијата.

Што значат зборовите chunk и chunks?

Во секојдневниот англиски, зборот chunk може да значи поголемо парче или дел од нешто. При учењето јазик означува јазична единица. Chunk е еднина, а chunks е множина; се изговараат /tʃʌŋk/ и /tʃʌŋks/. Комбинацијата од букви ch тука го означува гласот што се слуша на почетокот на зборот chair, сличен на македонското „ч“. Речникот Cambridge Dictionary: chunk.

Во овој напис го користиме поимот за изрази што можете да ги вежбате како смисловни целини. Случајна низа зборови препишана од реченица не е автоматски корисна јазична целина за учење: барајте комбинација со препознатлива функција или образец.

Список со 50 корисни англиски јазични целини

Изразите подолу се групирани според ситуацијата. Трите точки значат дека треба да додадете сопствени зборови. Објаснувањата го опишуваат значењето во дадената употреба; најприродниот превод може да се менува според контекстот.

1–10. Запознавање, заблагодарување и поздравување при разделба

1. Nice to meet you. — „Мило ми е што се запознавме.“ Учтив израз при првата средба.
2. How's it going? — „Како оди?“ Неформален начин да прашате некого како е.
3. Long time no see! — „Одамна не сме се виделе!“ Неформален поздрав по подолго време.
4. Good to see you. — „Мило ми е што ве гледам.“ Покажувате дека ви е драго поради средбата.
5. What have you been up to? — „Што правевте во последно време?“ Пријателско прашање за нечии неодамнешни активности.
6. Thanks for letting me know. — „Ви благодарам што ми јавивте.“ Се заблагодарувате за информација.
7. That's very kind of you. — „Тоа е многу љубезно од вас.“ Покажувате дека ја цените нечија љубезност или помош.
8. You're welcome. — „Нема за што.“ Одговор кога некој ви се заблагодарува.
9. Take care. — „Чувајте се.“ Пријателски поздрав при разделба со добра желба.
10. See you later. — „Се гледаме подоцна.“ Неформален поздрав при разделба.

Забележете ја разликата меѓу Nice to meet you при првото запознавање и Good to see you кога поздравувате некого што веќе го познавате. Избирајте го изразот според приликата, наместо да го преведувате секој збор одделно.

11–20. Барање помош, појаснување или нешто што ви треба

11. Could you help me? — „Би можеле ли да ми помогнете?“ Учтива молба за помош.
12. Could you say that again? — „Би можеле ли да го повторите тоа?“ Го молите соговорникот да го повтори кажаното.
13. Could you speak more slowly? — „Би можеле ли да зборувате побавно?“ Го молите соговорникот да ја намали брзината на зборување.
14. What does ... mean? — „Што значи ...?“ Прашувате за значењето на збор или израз.
15. How do you say ... in English? — „Како се вели ... на англиски?“ Барате соодветен англиски збор или израз.
16. I'm looking for ... — „Барам ...“ Објаснувате што се обидувате да најдете.
17. Could I have ...? — „Може ли да добијам ...?“ Учтиво барате нешто.
18. I'd like to ... — „Би сакал/сакала да ...“ Учтиво кажувате што сакате да направите.
19. Would you mind ...? — „Дали би ви пречело да ...?“ Воведувате учтива молба; за дејството што го барате употребете глаголска форма на -ing.
20. Let me check. — „Само да проверам.“ Најавувате дека прво ќе ја проверите информацијата.

Дополнете го образецот со нешто конкретно: I'm looking for the station. — „Ја барам станицата.“ Или прашајте: Could I have a glass of water? — „Може ли да добијам чаша вода?“ Практично е да почнете со молби што би можеле да ги употребите на следното патување или за време на час.

21–30. Искажување мислења и одговарање

21. I think ... — „Мислам дека ...“ Го воведувате своето мислење или уверување.
22. In my opinion, ... — „Според мене, ...“ Јасно покажувате дека го кажувате сопственото мислење.
23. As far as I know, ... — „Колку што знам, ...“ Покажувате дека тврдењето се заснова на информациите што ги имате.
24. I'm not sure. — „Не сум сигурен/сигурна.“ Искажувате несигурност.
25. That makes sense. — „Тоа има смисла.“ Кажувате дека нешто ви изгледа логично или разбирливо.
26. I see what you mean. — „Разбирам што сакате да кажете.“ Покажувате дека ја разбирате мислата на соговорникот.
27. I agree with you. — „Се согласувам со вас.“ Кажувате дека го делите мислењето на соговорникот.
28. I'm afraid ... — „За жал, ...“ Ублажувате непријатна вест или одбивање; тука не станува збор за буквално изразување страв.
29. It depends on ... — „Зависи од ...“ Објаснувате што го одредува исходот или одлуката.
30. To be honest, ... — „Искрено кажано, ...“ Воведувате отворена и искрена изјава.

I see what you mean изразува разбирање, што не мора да значи и согласување. Во реченицата I'm afraid I can't help today говорникот го ублажува одбивањето — „За жал, денес не можам да помогнам“ — а не опишува страв. Внимавајте и на тонот: изразот To be honest сам по себе не ја прави критиката учтива.

31–40. Планови, време и кратки известувања

31. I'm going to ... — „Имам намера да ...“ Изразувате намера кога по оваа комбинација следува глагол.
32. I'm thinking of ... — „Размислувам за ...“ Кажувате дека разгледувате некоја можност.
33. I'm looking forward to ... — „Со нетрпение очекувам ...“ Изразувате радост или возбуда за нешто што ќе се случи во иднина.
34. I don't have time to ... — „Немам време да ...“ Кажувате дека немате доволно време за некое дејство.
35. I'm on my way. — „На пат сум.“ Веќе се движите кон одредиштето.
36. I'm running late. — „Доцнам.“ Известувате дека доцните во однос на планираното време.
37. Let's keep in touch. — „Да останеме во контакт.“ Предлагате да продолжите да комуницирате.
38. Every now and then — „Одвреме-навреме“, „повремено“. Нешто се случува понекогаш.
39. At the moment — „Во моментов“, „сега“. Се однесува на сегашниот момент или период.
40. In advance — „Однапред“. Пред нешто да се случи или да биде потребно.

Во една кратка порака можете да употребите повеќе јазични целини: I'm running late, but I'm on my way. — „Доцнам, но веќе сум на пат.“ Изразите ви даваат позната структура, а вие ја избирате пораката што сакате да ја пренесете.

41–50. Корисни комбинации за секојдневни дејства

41. Have a look — „Погледнете.“ Додајте го предлогот at кога наведувате што треба некој да погледне.
42. Take a break — „Направете пауза.“ Накратко прекинете ја активноста за да се одморите.
43. Make a decision — „Донесете одлука.“ Одлучете што ќе направите.
44. Pay attention to ... — „Обрнете внимание на ...“ Насочете го вниманието кон нешто.
45. Keep in mind that ... — „Имајте предвид дека ...“ Земете некој факт предвид додека размислувате или одлучувате.
46. Get used to ... — „Се навикнува на ...“ Нешто постепено ви станува познато и вообичаено.
47. Make sure ... — „Уверете се дека ...“, „погрижете се да ...“ Проверувате дали нешто е точно или преземате нешто за да бидете сигурни дека ќе се случи.
48. Take your time. — „Не брзајте.“ Нема потреба од брзање.
49. There's no need to ... — „Нема потреба да ...“ Некое дејство не е неопходно.
50. By the way, ... — „Патем, ...“ Воведувате дополнителна забелешка или преминувате на друга тема.

И во белешките запишувајте ги корисните комбинации како целина. На пример, запишете го изразот make a decision, а потоа употребете го во реченицата We need to make a decision today. — „Денес треба да донесеме одлука.“

Кратки дијалози со јазични целини

Вежбајте ги двете улоги во секој дијалог, а потоа сменете еден детаљ. Целта е да го поврзете изразот со ситуација и со одговор.

Во кафуле

A: Could I have a glass of water, please?
B: Of course. Here you are.

Гостинот учтиво бара нешто: „Може ли да добијам чаша вода, ве молам?“ Другото лице ја прифаќа молбата и му ја подава водата: „Се разбира. Повелете.“

Пред состанок

A: I'm running late, but I'm on my way.
B: Thanks for letting me know. See you soon.

Првиот соговорник ја објаснува моменталната ситуација: „Доцнам, но веќе сум на пат.“ Вториот потврдува дека ја примил информацијата и очекува наскоро да се видат: „Ви благодарам што ми јавивте. Се гледаме наскоро.“

Разговор за планови

A: I'm thinking of taking an English course.
B: That makes sense. Would you prefer online lessons?

Првиот соговорник размислува за курс, а не соопштува конечна одлука: „Размислувам да се запишам на курс по англиски.“ Вториот одговара и прашува што повеќе би му одговарало: „Тоа има смисла. Дали повеќе би ви одговарале онлајн часови?“

Прочитајте и: Како побрзо да проговорите англиски: учете фрази, а не поединечни зборови

Граматички детали што треба да ги запомните заедно со јазичната целина

Реченичниот образец е корисен кога знаете што може да следува по него. Запишете ја структурата заедно со примерот:

• I'd like to + verb: I'd like to book a room. По to следува глагол во основна форма: „Би сакал да резервирам соба.“
• Would you mind + -ing: Would you mind closing the door? Вака учтиво го молите другиот да направи нешто: „Дали би ви пречело да ја затворите вратата?“ Cambridge Grammar: mind.
• I'm thinking of + -ing: I'm thinking of changing jobs. По of следува глаголска форма на -ing: „Размислувам да ја сменам работата.“
• I'm looking forward to + noun or -ing: I'm looking forward to our trip. — „Со нетрпение го очекувам нашето патување.“ Или I'm looking forward to travelling with you. — „Со нетрпение очекувам да патувам со вас.“ По овој израз следува именка или глаголска форма на -ing. Тука to е предлог, па глаголот по него добива форма на -ing. Cambridge Grammar: look forward to.
• Get used to + noun or -ing: I'm getting used to speaking English. — „Се навикнувам да зборувам англиски.“ По овој израз може да следува именка или глаголска форма на -ing. Реченицата значи дека зборувањето на англиски постепено ви станува вообичаено.

Разликувајте го get used to од used to + verb: I used to work at night — „Порано работев ноќе“ — опишува навика од минатото. Изразите што изгледаат слично може да имаат различни функции.

Можете да ја менувате фразата таму каде што нејзината граматика го дозволува тоа: I make a decision станува I made a decision кога зборувате за завршен настан од минатото. Учењето јазични целини и учењето граматика можат меѓусебно да се надополнуваат.

Прочитајте и: Англиски глаголски времиња: како да ги научите без забуна (објаснување за почетници)

Како да ги вежбате јазичните целини за да можете да ги користите

1. Изберете ситуација. Одберете три до пет изрази за средба, посета на кафуле или разговор за планови. Не мора да го научите целиот список одеднаш.
2. Напишете целосен пример. Дополнете го I'd like to ... со нешто што се однесува на вас, на пример I'd like to learn to drive. — „Би сакал да научам да возам.“
3. Слушнете го целиот израз. Користете проверен речник со звучни примери или видео за учење јазик. Обрнете внимание на акцентот и на поврзувањето на зборовите, па повторете ја фразата со темпо што ви одговара.
4. Присетете се на изразот според ситуацијата. Покријте ја англиската фраза. Запрашајте се што би рекле ако ви треба некој да повтори реченица или ако сакате да објасните дека доцните.
5. Навратете се на него. При некое следно вежбање повторно присетете се на изразот и употребете го во друг пример. Ако само го препознавате на страницата, посветете повеќе време на самостојно присетување и изговарање.

За едноставна картичка за вежбање, на едната страна запишете ја ситуацијата: „Не разбравте и сакате соговорникот да повтори.“ На другата напишете Could you say that again? Така ја вежбате употребата на фразата во конкретна ситуација, а не само препознавањето на нејзиниот превод.

И познавањето поединечни зборови останува важно. Во вежбите за зборови на LuvStudy можете да вежбате англиски зборови со превод и звучна снимка. Изразите и дијалозите од овој напис користете ги за дополнително самостојно вежбање на говорот.

Прочитајте и: Изговор и слушање со разбирање: аудио, фонетска транскрипција и петминутна вежба

Вежби со одговори

1. Дополнете ги изразите

Употребете го секој збор еднаш: mind, way, decision, looking, sure.

1. Could you help me? I'm ___ for the station.
2. I'm on my ___.
3. Would you ___ closing the door?
4. We need to make a ___ today.
5. Make ___ you have your ticket.

Одговори: 1 — looking; 2 — way; 3 — mind; 4 — decision; 5 — sure.

2. Изберете фраза за дадената ситуација

1. Соговорникот зборува пребрзо. Замолете го да зборува побавно.
2. Го разбирате објаснувањето и сметате дека е логично.
3. Сакате да ѝ кажете на другата личност дека нема потреба да брза.

Можни одговори: 1 — Could you speak more slowly? 2 — That makes sense. 3 — Take your time.

3. Составете сопствен краток разговор

Употребете ги I'm thinking of ..., That makes sense и I'd like to ... во разговор за вашите планови. Доволни се три или четири реплики. Потоа сменете го планот и обидете се повторно.

Како изразите од списокот да станат дел од вашиот говор

Изберете изрази што навистина ви требаат, поврзете ги со ситуација и испробајте ги во сопствени реченици. Покорисно е да знаете кога да кажете Could you say that again? отколку само да ја препознавате фразата во список. Почнете денес со неколку изрази и навратете се на нив при следното вежбање.