Кеше ағылшын сөзін таныдыңыз, ал бүгін оның мағынасын есіңізге түсіре алмай отырсыз. Немесе тестте аудармасын дұрыс таңдайсыз, бірақ сөйлей бастағанда сөз ойыңызға келмейді. Мұндай жағдайларға әртүрлі жаттығулар қажет. «Неше қате жібердім?» дегеннен гөрі, «Нақты не қиын болды?» деген сұрақ пайдалырақ.
Ағылшын сөздеріне арналған тренажер біліміңізді тексеріп, қателерге қайта оралуға мүмкіндік береді. Жаттығу пайдалы болуы үшін әр қиын сөзге нақты әрекет белгілеңіз: мағынасын анықтау, тыңдау, жазылуын тексеру немесе нұсқаларсыз еске түсіру. Төменде мұны LuvStudy көмегімен және өз бетіңізше орындайтын бірнеше қысқа тапсырмамен қалай жасауға болатынын қарастырамыз.
Сөзді тану мен еске түсіру — екі бөлек тапсырма
Тестте үш аударма көрсетілсе, ықтимал жауаптар экранда дайын тұрады. Сіз сөзді білуіңіз, сәйкес келмейтін нұсқаларды алып тастауыңыз немесе болжап табуыңыз мүмкін. Дұрыс жауап — пайдалы көрсеткіш, бірақ ол осы үш жағдайдың қайсысы болғанын айтпайды.
Өзіңізді басқаша тексеріңіз: мағынасына қараңыз, ағылшын сөзін жауып қойып, өзіңіз айтып көріңіз. Ақпаратты еске түсіру — білімді өлшеу тәсілі ғана емес, үйренудің бір жолы. Зерттеушілер мұны белсенді еске түсіру жаттығуы деп атайды.
Жауап нұсқалары бар тесттерден бас тартудың қажеті жоқ. Сөзді сенімсіз білсеңіз, оған нұсқаларсыз қысқа тексеру қосыңыз. Мысалы, enough сөзімен жұмыс істегеннен кейін жауапқа қарамай, I don't have ___ time. сөйлеміндегі бос орынды толтырып көріңіз.
Сөз үйренудегі төрт түрлі қате және оларды түзету жолдары
Төмендегі сөздер мен сөйлемдер түсіндіру үшін берілген. Оларды тренажерден міндетті түрде табуыңыз керек арнайы сабақ деп қабылдамаңыз.
1. Мағыналарды шатастырасыз: borrow және lend
Екі сөз де бір заттың уақытша біреуден екіншісіне берілуін сипаттайды, бірақ бағыттары бөлек. Borrow — біреуден уақытша алу, ал lend — біреуге уақытша беру.
- Can I borrow your pen? — Қаламыңызды уақытша алсам бола ма? Оны пайдаланып, кейін қайтарғым келеді.
- Can you lend me your pen? — Маған қаламыңызды уақытша бере аласыз ба? Оны біраз уақыт пайдалануға рұқсат сұрап тұрмын.
Екі сұрақпен де бір өтінішті білдіруге болады, бірақ олардың бастауыштары мен етістіктері әртүрлі. Қайталағанда «Кім алады?» және «Кім береді?» деп сұраңыз. Содан кейін жаңа мысалдағы бос орынды толтырыңыз: I ___ books from the library. Дұрыс жауап — borrow.
2. Жазылуы ұқсас сөздерді шатастырасыз: quiet және quite
Оларды бір-біріне ұқсайтын екі әріп тізбегі ретінде ғана қабылдамаңыз. Әр сөздің жазылуын қысқа тіркеспен байланыстырыңыз:
- a quiet room — тыныш, шуы аз бөлме;
- quite cold — бұл мысалда «біршама суық» деген мағынада.
Соңғы әріптердің ретін байқаңыз, екі сөзді бөлек тыңдап, тіркестерді айтып көріңіз. Содан кейін мысалдарды жауып қойып, шуы аз бөлмені сипаттайтын сөзді жазыңыз. Жауабыңызды соңынан тексеріңіз. quite сөзінің мағынасы контекске қарай өзгереді, сондықтан «біршама» аудармасы барлық қолданысына сәйкес келе бермейді.
3. Жазылған сөзді түсінесіз, бірақ естігенде танымайсыз
Сөздің жазылуы мен дыбысталуын байланыстыру үшін аудиожазбаны пайдаланыңыз. Сөзге қарап тыңдаңыз, қайталап айтыңыз, содан кейін басқа жаққа қарап, жазбаны қайта қосыңыз. Сөзді оқымай-ақ танып, мағынасын еске түсіре аласыз ба?
Егер танымасаңыз, сөзге қайта қарап, тағы бір рет тыңдаңыз. Мұны дыбыстау түймесінің көмегімен өзіңіз жасай аласыз. LuvStudy дайын аудиожазбаларды ойнатады, бірақ даусыңызды тыңдамайды және айтылымыңызға баға бермейді. Сөздерді тұтас сөйлеу ағынынан түсінуге жаттығу үшін дұрыс мәтіндік нұсқасы бар қысқа диалогтарды да пайдаланыңыз.
4. Мағынасын білесіз, бірақ сөзді жаза алмайсыз
enough сияқты сөздің мағынасын тану мен дұрыс жазылуын еске түсіру — екі бөлек тексеру. Дұрыс нұсқасына мұқият қараңыз, оны жауып қойып, жатқа жазып көріңіз. Екі нұсқаны салыстырып, нақты қай жерінен қате жібергеніңізді белгілеңіз.
Соңғы бөлігінен қателессеңіз, осы сөздегі -ough бөлігіне назар аударыңыз. Басқа тапсырма орындағаннан кейін сөзді толық қайта жазыңыз. Осы әріптердің бұл сөзде оқылуын сол әріптері бар барлық сөзге ортақ ереже деп қабылдамаңыз. LuvStudy сайтындағы әріптерден сөз құрастыру жазылуын жаттықтырады, ал дайын әріптерсіз өзіңіз жазу — бөлек орындай алатын қосымша тапсырма.
Сондай-ақ оқыңыз: Айтылым және тыңдап түсіну: аудио, фонетикалық транскрипция және бес минуттық жаттығу
LuvStudy сайтында қателермен қалай жұмыс істеуге болады?
Негізгі сөздік тестте ағылшын сөзі мен үш аударма нұсқасы беріледі. Қате жауап берілген сөздер таңдалған деңгейдегі ағымдағы қателер тізіміне қосылады. Осы тізімде кемінде үш сөз болғанда, деңгей бетінде «Үйрену» түймесі қолжетімді болады.
Оқу айналымында сол тізімдегі үш сөз карточкалар, тыңдау және жауап таңдау жаттығулары, әріптерден сөз құрастыру және қорытынды шағын тест арқылы пысықталады. Тыңдау жаттығуында аудармасы да көрініп тұрады: бұл тек аудиоға сүйеніп орындалатын тест емес.
Қорытынды шағын тестте дұрыс жауап берсеңіз, сол сөз ағымдағы қателер тізімінен алынады. Бұған дейінгі жаттығулардағы дұрыс жауаптар оны тізімнен әлі өшірмейді. Қорытынды жауап қате болса, сөз әрі қарай жаттығу үшін тізімде қалады.
Ағымдағы қателер тізімінде бір-екі сөз ғана болса, оларды «Үлгерім» бөлімінен қарап, аудиожазбасын тыңдаңыз немесе негізгі тестті жалғастырыңыз. «Үйрену» түймесін ашу үшін әдейі қате жауап берудің қажеті жоқ.
Тренажер жауаптарды тіркейді, бірақ не себептен қателескеніңізді анықтамайды. Неге көбірек назар аудару керегін жоғарыдағы мысалдар арқылы өзіңіз шешіңіз. Жазбаларыңыз бен өзіңіз құраған сөйлемдеріңіз — бөлек жұмыс; сайт оларды тексермейді.
Сондай-ақ оқыңыз: Ағылшын тілінен тегін онлайн жаттығулар: неден бастап, қалай жүйелі оқу керек
Практикалық мысал: үш сөзге үш түрлі әрекет
Сізге borrow, quiet және enough сөздері қиындық туғызды делік. Үшеуіне бірдей ескерту жазбай, әрқайсысының нақты қиын тұсын белгілеңіз:
- borrow: «Алу мен беруді шатастырдым. Келесі жолы Can I ___ your book? сөйлеміндегі бос орынды нұсқаларсыз толтырамын».
- quiet: «Әріптердің ретін quite сөзімен шатастырдым. Келесі жолы шуы аз бөлмені білдіретін тіркесті жазамын».
- enough: «Мағынасын есіме түсірдім, бірақ соңғы бөлігін қате жаздым. Келесі жолы үлгіге қарамай жазамын».
Осындай қысқа жазба келесі қайталауға нақты тапсырма береді. Оны орындап болған соң дұрыс жауапты тексеріңіз. Еске түсіргеннен кейін жауапты тексеру күмәнді жауапты сол күйі қалдырмай, білімдегі олқылықты тауып, түзетуге көмектеседі.
Содан кейін әр сөзбен өзіңіз қарапайым сөйлем құраңыз. Мысалы: I need enough sleep. Сөзді шынымен айтқыңыз келетін оймен байланыстырыңыз. Тіркестің дұрыстығына сенімді болмасаңыз, тіл үйренушілерге арналған сенімді сөздіктен мысал қараңыз. Тексерілмеген сөйлемді дұрыс үлгі ретінде жаттап алмаңыз.
Қиын сөздерді қашан қайталау керек?
Сөзді үйренгеннен кейін бірден дұрыс жауап беру мен оны кейінірек еске түсіру бірдей емес. Барлық қайталауды бір отырыста орындамай, бөлек уақыттарға бөлу — аралықпен қайталаудың негізгі қағидасы.
Бастапқы бағдар ретінде сөздерді сол сабақтың соңына қарай, келесі күні және бірнеше күннен кейін тағы тексеріп көріңіз. Сөз әлі қиын болса, оны ертерек қайталап, қате себебіне қайта оралыңыз. Оңай есіңізге түссе, аралықты ұзартыңыз. Бұл — барлығына міндетті кесте емес, өзіңізге бейімдеуге болатын ұсыныс.
LuvStudy мұндай қайталауларды автоматты түрде жоспарламайды және еске салғыштар жібермейді. Қайталау уақытын өзіңіз белгілеп, «Үлгерім» бөлімін немесе жазбаларыңызды пайдаланыңыз. Аяқталған деңгейдегі сөздерді қайта қарау үшін оның нәтижелерін нөлдеудің қажеті жоқ.
Сондай-ақ оқыңыз: Ағылшын сөздерін қалай үйреніп, ұмытпауға болады: «сабақ → тест → қателер → қайталау» жүйесі
Сөзді қаншалықты меңгере бастағаныңызды қалай білуге болады?
Бір көрсеткішке ғана сүйенбей, өзіңізге бірнеше түрлі сұрақ қойыңыз:
- Бірнеше дайын жауапты көрмей-ақ мағынасын түсіндіре аламын ба?
- Сөзді оқымай, аудиожазбадан тани аламын ба?
- Мағынасына қарап ағылшын сөзін еске түсіріп, жаза аламын ба?
- Оны қысқа әрі орынды сөйлемде қолдана аламын ба?
- Біраз үзілістен кейін де осының бәрін орындай аламын ба?
Бұл тексерулер сөзді білудің әр қырын көрсетеді. Мағынасына сенімді болғаныңызбен, жазылуын әлі де жаттықтыру қажет болуы мүмкін. Карточкадағы бір аударма сөздің барлық мағынасы мен қолданысын қамтымайтынын да ұмытпаңыз.
LuvStudy сайтындағы «Өтілді» көрсеткіші жауап берген сөздерді, соның ішінде қате жауап берілген сөздерді де санайды. Жұлдыздар мен тест нәтижелері жаттығуды қалай орындағаныңызды көрсетеді. Олар әр сөзді біржола үйренгеніңізді немесе ағылшын тілін жалпы белгілі бір деңгейде меңгергеніңізді растамайды.
Келесі қатеңізді нақты тапсырмаға айналдырыңыз
Ағылшын сөздеріне арналған тегін онлайн тренажерді тіркелмей-ақ пайдалана аласыз. Тесттен өтіп, қиын сөздерді қарап шығыңыз да, әрқайсысына бір нақты әрекет таңдаңыз: мағыналарын ажырату, қайта тыңдау, дұрыс жазылуын пысықтау немесе көмексіз еске түсіру.
Мақсат — алғашқы әрекетте еш қателеспеу емес. Маңыздысы — ненің дұрыс болмағанын түсініп, сол тұсты жаттықтыру және кейінірек қайта тексеру. Сонда қателер тізімі жай қате жауаптар есебі емес, пайдалы оқу жоспары болады.
