დროების ცხრილები შეიძლება სასარგებლოდ გამოიყურებოდეს, მაგრამ რეალურ საუბარში დიდად ვერ გვეხმარება, რადგან ფორმულის გასახსენებლად დრო არ გვაქვს. ინგლისური დროები რომ აღარ აგერიოთ, დრო სიტუაციისა და იმ მნიშვნელობის მიხედვით შეარჩიეთ, რომლის ხაზგასმაც გსურთ: ჩვევა, მიმდინარე პროცესი, გამოცდილება, შედეგი თუ გეგმა.
ქვემოთ მოცემულია მარტივი სისტემა — „ინგლისური დროები სიტუაციების მიხედვით“, რომელიც დამწყებებს დროების უფრო თავდაჯერებით გამოყენებაში ეხმარება.
მთავარი წესი: ჯერ მნიშვნელობა, შემდეგ დრო
დაუსვით საკუთარ თავს ერთი კითხვა: რისი ხაზგასმა მსურს?
- ჩვევა ან ფაქტი → Simple
- პროცესი — ახლა ან დროებით → Continuous
- გამოცდილება ან აწმყოსთვის მნიშვნელოვანი შედეგი → Perfect
- წარსულში სხვა მოვლენამდე მომხდარი მოქმედება → Past Perfect
ინგლისური დროები მნიშვნელობის მიხედვით: მოკლე გზამკვლევი
აწმყო:
- Present Simple — რუტინა, ფაქტი ან განრიგი: I work every day.
- Present Continuous — ახლა ან დროებით: I’m working now / this week.
- Present Perfect — გამოცდილება ან აწმყოსთვის მნიშვნელოვანი შედეგი: I’ve finished / I’ve been to…
წარსული:
- Past Simple — კონკრეტულ დროს დასრულებული წარსული მოვლენა: I called yesterday.
- Past Continuous — წარსულში მიმდინარე პროცესი, ამბის ფონი: I was walking when…
- Past Perfect — მოქმედება, რომელიც წარსულში სხვა მოვლენამდე მოხდა: She had left before I came.
მომავალი:
- will — საუბრის მომენტში მიღებული გადაწყვეტილება ან დაპირება: I’ll help you.
- going to — განზრახვა ან აწმყოში არსებული აშკარა ნიშანი: I’m going to start / It’s going to rain.
- Present Continuous — მომავლის მნიშვნელობით — შეთანხმებული გეგმა: I’m meeting him tomorrow.
როგორ შევარჩიოთ დრო ხუთ წამში?
- ეს ჩვევაა თუ ფაქტი? → Present Simple
- ეს ახლა ხდება თუ დროებით, „ამ დღეებში“? → Present Continuous
- ახლა მნიშვნელოვანია გამოცდილება ან შედეგი? → Present Perfect
- წარსულში ერთი მოვლენა მეორეზე ადრე მოხდა? → Past Perfect
- სამომავლო გეგმაზე, განზრახვასა თუ გადაწყვეტილებაზე საუბრობთ? → Present Continuous / going to / will
სიტუაციები და მაგალითები: ასე დროები უფრო სწრაფად გვამახსოვრდება
1) რუტინა ან განრიგი → Present Simple
- I study English every day.
- The train leaves at 7.
2) სწორედ ახლა, ამ მომენტში → Present Continuous
- I’m reading now.
- He’s talking on the phone.
3) დროებით, „ამ დღეებში“ → Present Continuous
- I’m learning English this month.
- She’s staying with her sister this week.
4) გამოცდილება კონკრეტული თარიღის გარეშე → Present Perfect
- I’ve been to Italy.
- Have you ever tried sushi?
5) შედეგი ახლა მნიშვნელოვანია → Present Perfect
- I’ve lost my keys.
- I’ve finished my work.
6) კონკრეტულ დროს დასრულებული წარსული მოვლენა → Past Simple
- I met him yesterday.
- We moved in 2021.
7) ამბის ფონი → Past Continuous
- I was cooking when you called.
- They were driving when it started raining.
8) მოქმედება, რომელიც წარსულში სხვა მომენტამდე „უკვე მოხდა“ → Past Perfect
- When I arrived, she had already left.
- I couldn’t pay because I had forgotten my wallet.
ასევე წაიკითხეთ: როგორ ავლაპარაკდეთ ინგლისურად უფრო სწრაფად: ვისწავლოთ მზა ფრაზები და არა ცალკეული სიტყვები
Present Perfect და Past Simple: ყველაზე მნიშვნელოვანი განსხვავება
ეს დამწყებთა ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული შეცდომაა. დაიმახსოვრეთ:
- Past Simple = „როდის მოხდა?“ — თარიღი ან დრო მითითებულია: I saw him yesterday.
- Present Perfect = გამოცდილება ან აწმყოსთან დაკავშირებული შედეგი — ჩვეულებრივ, თარიღის გარეშე: I’ve seen him before.
შემოწმება: თუ წინადადებაში შეგიძლიათ მიუთითოთ yesterday / last year / in 2020, თითქმის ყოველთვის Past Simple გჭირდებათ.
მომავალი დაბნეულობის გარეშე: will / going to / Present Continuous
- will — ახლავე მიღებული გადაწყვეტილება ან დაპირება: I’ll call you later.
- going to — განზრახვა ან თვალსაჩინო ნიშნები: I’m going to start a new course.
- Present Continuous — შეთანხმებული გეგმა: I’m meeting my friend tomorrow.
როგორ ვისწავლოთ დროები: სამი სწრაფი სავარჯიშო
1) ერთი აზრი — სხვადასხვა სიტუაცია
- I live here. — ფაქტი
- I’m living here for now. — დროებით
- I’ve lived here before. — გამოცდილება
- I lived here in 2020. — კონკრეტული წარსული დრო
2) მინი-დიალოგები — ორი რეპლიკა
- A: Can you talk?
- B: Yes, I’ve finished my work.
3) დროის მარკერები — შეადგინეთ ათი წინადადება საკუთარ თავზე შემდეგი სიტყვების გამოყენებით:
- every day, now, this week, ever, yesterday, already, when, before, tomorrow, last year
ასევე წაიკითხეთ: ინგლისური 30 დღეში გადაღლის გარეშე: ნაბიჯ-ნაბიჯ გეგმა და დღეში შესასწავლი სიტყვების რაოდენობა
გავრცელებული შეცდომები და მათი შესწორება
- არასწორია: I am know → სწორია: I know — know მდგომარეობის აღმნიშვნელი ზმნაა, ამიტომ Present Simple გამოიყენება.
- არასწორია: I have seen him yesterday → სწორია: I saw him yesterday
- გეგმა: I’m meeting… — შეთანხმებული გეგმა; I’m going to… — განზრახვა.
შეჯამება: დროები მარტივდება, როცა მათ მნიშვნელობის მიხედვით ვსწავლობთ
დროებს ერთმანეთისგან მოწყვეტილ ფორმულებად ნუ ისწავლით. დაუკავშირეთ ისინი სიტუაციებს: რუტინას, ახლა მიმდინარე მოქმედებას, გამოცდილებას, შედეგს, კონკრეტულ დროში მომხდარ წარსულ მოვლენას, ამბის ფონს, უფრო ადრე მომხდარ წარსულ მოვლენასა და გეგმას. თითოეული სიტუაციისთვის სამი საკუთარი მაგალითი შეადგინეთ და დროის შერჩევა თანდათან ავტომატური გახდება.
