შეიძლება ასობით ინგლისური სიტყვა იცოდეთ და საუბრისას მაინც დაიბნეთ ან სიტყვები ვეღარ იპოვოთ. მიზეზი მარტივია: რეალურ მეტყველებაში ცალკეული სიტყვებით იშვიათად ვსაუბრობთ; ჩვეულებრივ, მზა ენობრივ ბლოკებს — ფრაზებსა და მოდელებს — ვიყენებთ.
თუ მხოლოდ თითო სიტყვის ცალ-ცალკე სწავლის ნაცვლად ენობრივ ბლოკებს (ინგლ. chunks, „ჩანკებს“) ისწავლით, უფრო სწრაფად ალაპარაკდებით: ტვინი ყოველ წინადადებას ნულიდან კი აღარ ააწყობს, არამედ მზა ბლოკს გაიხსენებს. ქვემოთ მოცემული პრაქტიკული სისტემა ამ ბლოკების სწავლასა და უფრო თავდაჯერებით საუბარში დაგეხმარებათ.
რა არის ენობრივი ბლოკები (chunks) და რატომ აჩქარებს ისინი მეტყველებას?
ჩანკი მზა ფრაზა ან მოდელია, რომლის გამოყენებაც დაუყოვნებლივ შეგიძლიათ. მაგალითად:
- შაბლონები: The thing is…, I’m not sure if…
- გავრცელებული შესიტყვებები: make a decision, heavy rain
- მოკლე სასაუბრო ფრაზები: Sounds good, That makes sense
რატომ მუშაობს ეს მეთოდი? იმიტომ, რომ ტვინისთვის მზა მოდელების დამახსოვრება და გამოყენება უფრო ადვილია, ვიდრე თითოეული ფრაზის ცალკეული სიტყვებიდან აწყობა.
ჩანკების ექვსი ტიპი, რომლებიც საუბარში ყველაზე მეტად გამოგადგებათ
- 1) კოლოკაციები (მყარი შესიტყვებები) — ბუნებრივი კომბინაციები: make a decision, take a break.
- 2) სასაუბრო შაბლონები — წინადადების მოდელები: I think…, It depends on….
- 3) კითხვითი კონსტრუქციები: Could you…?, Do you mind if…?
- 4) დისკურსის მარკერები: By the way, To be honest, In general.
- 5) ყოველდღიური საუბრის ფრაზები: How’s it going?, Fair enough.
- 6) ფრაზული ზმნები მზა ბლოკებად: find out, pick up, run into.
როგორ ვისწავლოთ ჩანკები ისე, რომ ავტომატურად გაგვახსენდეს?
მთავარი პრინციპია: ერთი ჩანკი = ერთი სიტუაცია. ფრაზას კონტექსტის გარეშე ნუ ისწავლით. ასე მოიქეცით:
- 1) ჩაიწერეთ მთელი ფრაზა და არა მხოლოდ ერთი სიტყვა.
- 2) მიუწერეთ სიტუაცია: „როდის ვამბობ ამას?“
- 3) მოიფიქრეთ 2–3 საკუთარი მაგალითი.
მაგალითი:
- ჩანკი: It depends on…
- სიტუაცია: „რამდენიმე პასუხია შესაძლებელი და სწორი პასუხი პირობებზეა დამოკიდებული“.
- მაგალითები: It depends on the price. / It depends on how much time we have.
სამი სავარჯიშო, რომლებიც ცოდნას მეტყველებად აქცევს
1) ჩანაცვლების სავარჯიშო — შეცვალეთ შაბლონის მხოლოდ ერთი ნაწილი.
- I’m looking for a hotel.
- I’m looking for a better option.
- I’m looking for a job.
2) პერიფრაზირება — ერთი და იგივე აზრი ორი გზით გამოხატეთ.
- I don’t like it. → I’m not a fan of it.
- It’s expensive. → It seems overpriced.
3) მინი-დიალოგები — ორი რეპლიკა — ჩანკები „წყვილებად“ ისწავლეთ, რათა სცენარს მიეჩვიოთ.
- A: Can we reschedule?
- B: Sure. What time works for you?
ასევე წაიკითხეთ: გამოთქმა და მოსმენილის გაგება: აუდიო, ფონეტიკური ტრანსკრიფცია და ხუთწუთიანი პრაქტიკა
20 უნივერსალური სასაუბრო შაბლონი A2–B1 დონეებისთვის
- I think…
- I guess…
- I’m not sure if…
- The thing is…
- What I mean is…
- It depends on…
- As far as I know…
- From my point of view…
- In general,…
- By the way,…
- To be honest,…
- If I understand correctly,…
- Could you…?
- Do you mind if…?
- Would you like to…?
- That makes sense.
- Sounds good to me.
- I’d rather…
- I’m looking for…
- I’m used to…
გავრცელებული შეცდომები, რომლებიც მეთოდის მუშაობას უშლის ხელს
- ფრაზის სიტუაციის გარეშე სწავლა. კონტექსტის გარეშე მისი საუბრისას გახსენება გაცილებით რთულია.
- იშვიათი და შთამბეჭდავი გამოთქმების შეგროვება. ხშირად გამოყენებული, მარტივი და ბუნებრივი ფრაზები უფრო სასარგებლოა.
- იდეალურად საუბრის მცდელობა. თავდაპირველად თავისუფალ მეტყველებასა და ავტომატურ გახსენებაზე იმუშავეთ, სიზუსტე კი შემდეგ დახვეწეთ.
ასევე წაიკითხეთ: ინგლისური ენის დროები: როგორ ვისწავლოთ ისე, რომ ერთმანეთში აღარ აგვერიოს — ახსნა დამწყებთათვის
შეჯამება: როგორ დავიწყოთ უფრო სწრაფად საუბარი დღესვე?
აირჩიეთ ხუთი ჩანკი, რომლებიც სამსახურში, მოგზაურობისას ან ყოველდღიურ საუბარში ნამდვილად გამოგადგებათ. მოიფიქრეთ 2–3 საკუთარი მაგალითი, ხმამაღლა წარმოთქვით და ხვალ კვლავ გაიმეორეთ. 1–2 კვირის შემდეგ შეამჩნევთ, რომ სასარგებლო ფრაზები გაცილებით ნაკლები ძალისხმევით გახსენდებათ.
