Англиска азбука: сите 26 букви, изговор и примери

Англиската азбука ќе ви биде корисна и долго по првиот час. Ви треба кога го кажувате своето име по телефон, проверувате адреса за е-пошта, прашувате како се пишува непознат збор или се обидувате да разберете код прочитан наглас. Во тие ситуации не е доволно да го знаете значењето на зборот: треба да ги препознаете и именувате поединечните букви во точниот редослед.

Учењето на азбуката е повеќе од кажување позната низа напамет. Треба да го поврзете секој напишан облик со неговото име и да разберете зошто тоа име не мора да биде гласот што го слушате во зборот. Овој водич ги објаснува разликите таму каде што се појавуваат, нуди целосна прегледна табела и покажува како да ги користите буквите во секојдневни задачи.

Колку букви има англиската азбука?

Современата англиска азбука има 26 букви. Користи латиница и се протега од A до Z. Секоја буква има голем и мал облик: A–a, B–b, C–c. Тоа се два облика на истата буква, а не посебни букви, па азбуката не содржи 52 букви.

За големите букви во англискиот се користи и називот capital letters. Ќе ги среќавате на почетокот на речениците и во имињата, додека повеќето букви во обичните зборови се мали. Учете ги двата облика заедно: ако препознавате големо R во наслов, тоа не значи дека веднаш ќе препознаете мало r во друг фонт.

Англискиот текст се пишува одлево надесно. Азбучниот редослед е важен во речници, индекси и азбучно подредени списоци, но не ви кажува како се изговара зборот. Корисна цел е доволно добро да ги знаете и низата и поединечните букви за да ги препознавате без секогаш да почнувате од A.

Буквата, нејзиното име и гласот не се исто

Буква е пишан знак. Нејзиното име е она што го кажувате кога ја именувате самостојно. Глас е звук што го слушате и произведувате при говорење. Разликувањето на овие три поими спречува една од најчестите почетнички грешки: обидот да прочитате збор со спојување на имињата на неговите букви.

На пример, името на буквата B е /biː/. Но на почетокот на book таа го претставува гласот /b/, а не целиот слог /biː/. Буквата A се вика /eɪ/, но во cat го претставува гласот /æ/. Со спелување C–A–T му кажувате некому како да го напише зборот; со изговарање /kæt/ покажувате како се изговара.

Односот меѓу пишувањето и говорот не е секогаш една буква за еден глас. Во ship двете букви sh заедно го претставуваат гласот /ʃ/. Во name завршното e нема сопствен глас. Тоа се обрасци на читање и пишување што треба постепено да ги учите. Не мора да го совладате секој образец пред да ја научите азбуката, но не очекувајте имињата на буквите да го покажуваат изговорот на секој збор.

Прочитајте и: Правила за читање на англиски за почетници: гласови, букви и примери

Целата англиска азбука со изговор

Средната колона подолу го дава името на секоја буква во фонетска транскрипција. Не ги наведува сите гласови што буквата може да ги претставува во зборовите. Примерот ви помага да ја препознаете буквата во употреба; не значи дека таа во тој збор се изговара како своето име.

Табелата користи вообичаен британски речнички изговор и ги покажува честите американски варијанти за O, R и Z. Вистинскиот изговор се разликува меѓу говорните варијанти, па ова се корисни референтни облици, а не список на сите можни варијанти.

Користете ја табелата во двете насоки. Погледнете буква и кажете го нејзиното име; потоа слушнете име на буква на снимка и препознајте ја напишаната буква. Овие задачи проверуваат различни делови од вештината. Печатена табела не може да го прикаже секој детаљ од изговорот, па споредувајте го она што го кажувате со веродостојни снимки, како британските и американските снимки во Cambridge Dictionary.

Како да ги разберете знаците за изговор

Фонетската транскрипција го бележи изговорот, а не вообичаениот правопис. Знаците меѓу косите црти, како /biː/, покажуваат како се кажува името на буквата. Не мора да ја запомните целата Меѓународна фонетска азбука, односно IPA, пред да ја користите табелата. Почнете со неколкуте знаци што се повторуваат во имињата на буквите и поврзете ги со снимки.

Знакот /iː/ се појавува во имињата на B, C, D и уште неколку букви. Ознаката ː означува должина во овој систем на транскрипција. Во /eɪ/ самогласката преминува од една положба во друга во еден слог; тоа не се два одделно изговорени самогласни слога. Знакот ˈ пред првиот слог од името на W го покажува главниот акцент.

Приближни записи со македонски букви можат да ви помогнат на почетокот, но не се точни фонетски транскрипции. Македонскиот ги нема сите исти гласови, а познатите правописни навики можат да ве наведат на поинаков изговор. Користете ги таквите потсетници заедно со снимки, не како нивна замена. Запомнете и дека знаците IPA имаат свои вредности: буквата I се вика /aɪ/, додека знакот IPA /i/ претставува самогласка, а не името на таа буква.

Букви за самогласки и согласки и посебната улога на Y

Петте букви што вообичаено се сметаат за букви за самогласки се A, E, I, O, U. Другите 21 обично се класифицираат како букви за согласки, но таа поделба не го опишува целосно нивното функционирање во зборовите. Особено е важно дека Y може да претставува и согласка и самогласка.

На почетокот на yes, y ја претставува согласката /j/. Во my ја претставува самогласката /aɪ/; на крајот на happy претставува самогласка што во речниците за ученици често се бележи како /i/. Името на самата буква останува /waɪ/. Нејзината улога се менува според зборот, а не затоа што во азбуката е додадена нова буква.

Самогласки и согласки се и категории гласови. Самогласките главно се создаваат без стеснувањето карактеристично за согласките; при изговорот на согласките воздушната струја се стеснува или се затвора некаде во говорниот апарат. Во англискиот ќе слушнете повеќе самогласки отколку што има самогласни букви. Засега е важно да знаете дека броењето букви и броењето гласови се различни задачи.

Дали британскиот и американскиот англиски користат различни азбуки?

Не: и двата ги користат истите 26 букви во ист редослед. Разликата во името на буквата не ја менува азбуката ниту пишувањето на зборот што се диктира. Најјасен секојдневен пример е Z: во британскиот англиски обично се користи zed /zed/, а во американскиот zee /ziː/. Двата назива ја означуваат истата последна буква. Снимките можете да ги споредите во одредницата за Z во Cambridge Dictionary.

Табелата покажува разлики и за O и R. Разумно е да користите еден модел додека учите да ги изговарате имињата, а преку слушање да се запознавате и со другите чести варијанти. Може да слушнете и регионални називи, вклучувајќи haitch за H; табелата го дава широко користениот наставен облик aitch /eɪtʃ/. Непозната варијанта е причина да проверите што е кажано, а не да претпоставите дека говорникот именувал друга буква.

Кои англиски букви лесно се мешаат?

Некои имиња се разликуваат само по еден глас. На пример, B /biː/ и P /piː/ ја имаат истата самогласка, па разликата е на почетокот на името. Други парови имаат ист почеток, но различни самогласки: G /dʒiː/ и J /dʒeɪ/. Вежбајте го тешкиот пар заедно, а потоа вметнете го меѓу други, неповрзани букви за да го препознавате она што го слушате, наместо да го предвидувате следниот одговор.

Имињата E /iː/ и I /aɪ/ заслужуваат посебно внимание ако знаете друг јазик што користи латиница. Познатиот напишан облик може да има друго име во англискиот. Исто така, V /viː/ и W /ˈdʌb.əl.juː/ се одделни букви со многу различни имиња; W се вика double-u.

Визуелното мешање е посебно прашање. Малите букви b и d, или p и q, во почетокот може да бидат тешки за разликување. Во некои фонтови слично изгледаат и големото I, малото l и цифрата 1. Споредете ги во јасен печатен облик и вежбајте да ги пишувате одделно. Ако некој знак во кодот е нејасен, прашајте дали е голема буква, мала буква или број.

Кога се користат големи букви?

Употребата на големи букви е дел од учењето на азбуката, а не промена на изговорот. Имињата на A и a се исти, но изборот на облик може да биде важен при пишувањето. Почнувајте ги речениците со голема буква и користете големи букви за имиња на луѓе, држави, јазици, денови во неделата и месеци.

Заменката I секогаш се пишува со голема буква во стандардниот пишан англиски, дури и среде реченица. Погледнете I study English on Monday. (Учам англиски во понеделник.) Постојат три различни причини за големите букви: I е заменката, English е име на јазик, а Monday е име на ден. Во македонскиот имињата на јазиците, деновите и месеците обично се пишуваат со мала буква, па правилата не се исти.

Општите именки не добиваат автоматски голема буква само затоа што именуваат нешто важно. Во I have a book. (Имам книга.) зборот book останува со мала буква. Прво научете ги секојдневните правила; посебната употреба во наслови, логоа и некои кратенки можете да ја учите кога ќе ја сретнете.

Прочитајте и: Англиска граматика за почетници: основни правила со примери

Како да го спелувате своето име и други податоци

Да спелувате значи да ги кажете имињата на буквите поединечно и по ред. Тоа е различно од повторување на целиот збор погласно или побавно. Ако некој праша Could you spell that, please? (Може ли да го спелувате тоа, ве молам?), сака да биде јасно како се пишува. Можете да одговорите со имињата на буквите, со кратка пауза меѓу нив.

За името Lisa кажете L–I–S–A: /el/ – /aɪ/ – /es/ – /eɪ/. Така му покажувате на слушателот кои букви да ги напише; не опишувате како се изговара името. Ако некоја буква не е слушната, со Could you repeat that letter? (Може ли да ја повторите таа буква?) се бара појаснување. Слушателот може да ја повтори низата за да ја потврди.

Кај адресите за е-пошта важна е и интерпункцијата. Симболот @ се чита at, а точката во адресата се чита dot. Тие симболи не се дополнителни букви од азбуката. Цртичката или долната црта исто така треба изрично да се наведат ако ги има во адресата. Вежбајте спелување измислена адреса наместо да споделувате лични податоци во јавна вежба. За водено вежбање слушање, British Council нуди активност за спелување имиња.

Како да ја научите азбуката за навистина да ја користите

Почнете со мала група букви што можете внимателно да ги вежбате. Погледнете ги големиот и малиот облик, слушнете го името и изговорете го самите. Потоа сокријте ја колоната со изговор и обидете се да ја именувате буквата. Ако не можете да се сетите, проверете и обидете се повторно подоцна. Целта е да изградите врска меѓу обликот и името, а не само повеќепати да ја читате транскрипцијата.

Кога групата ќе ви стане позната, сменете го редоследот. Песничка за азбуката или запомнета низа може да ви помогне да се сетите што следува, но вистинските имиња и адреси не се подредени по азбучен ред. Замолете некого да ви издиктира неколку букви или користете снимка со паузи, запишете го она што го слушате и споредете го со одговорот. Забележете го конкретниот пар што ја предизвикал грешката, наместо секојпат да ја почнувате целата азбука одново.

Потоа користете кратки зборови и имиња за две одделни активности. Прво кажете го целиот збор по снимката, а потоа спелувајте го со имињата на буквите. Раздвојувањето на задачите го олеснува разбирањето на врската меѓу изговорот и пишувањето. Можете да додавате по неколку нови зборови додека продолжувате да ја вежбате азбуката; нема потреба да го одложувате сето учење зборови додека секоја буква не ви стане лесна.

Враќајте се на тешките букви и во подоцнежните вежби. Корисна проверка е дали ги препознавате надвор од азбучниот редослед, ги поврзувате големите и малите облици, ги запишувате буквите што ги слушате и спелувате познато име без да ја гледате табелата. Не мора сето тоа да го правите брзо. Јасната и точна комуникација е поважна од брзото кажување на азбуката.

Прочитајте и: Изговор и слушање со разбирање: аудио, фонетска транскрипција и петминутна вежба

Проверете што разбравте

Овие кратки задачи ги проверуваат разликите објаснети погоре. Обидете се да одговорите пред да ги отворите објаснувањата. Ако погрешите, вратете се на соодветниот дел и утврдете дали тешкотијата била во обликот на буквата, нејзиното име или гласот во зборот.

1. Колку букви содржи современата англиска азбука? Дали големите и малите облици се бројат одделно?
2. Која буква се вика /aɪ/: E или I?
3. Која е разликата меѓу имињата на G и J?
4. Спелувајте го pen наглас со имињата на буквите. Дали е тоа исто како да го изговорите целиот збор?
5. Зошто ship има четири букви, но три гласа во вообичаениот изговор?
6. Дали y претставува самогласка или согласка во yes и my?
7. Поправете ја употребата на големи букви: i study english on monday.

Што следува по азбуката?

Кога можете да ги препознаете и именувате буквите, продолжете со чести обрасци на читање, корисен вокабулар и кратки реченици. Научете што значи зборот, слушнете го како целина и забележете како неговото пишување се поврзува со она што го слушате. Азбуката ви помага да го опишете пишаниот облик, а вежбањето читање ве учи како буквите дејствуваат заедно.

Можете да ги користите вежбите за вокабулар на LuvStudy за да ги поврзувате англиските зборови со нивните значења, да слушате снимки на зборовите и да го вежбате пишувањето во активностите за учење. Тоа се вежби за вокабулар, а не посебен курс за азбуката или автоматска процена на вашиот изговор. Чувајте ја табелата како потсетник и враќајте ѝ се секогаш кога треба да проверите име на буква.